İzleyip bir kez daha düşünün: Bu son şansımız mı?

Gezegenimiz ısınıyor, okyanuslar asitleniyor, deniz seviyesi yükseliyor; iklim değişikliği nedeniyle ekosistemler zarar görürken biyoçeşitlilik hızla azalıyor. İklim kriziyle ilgili süregelen sorunlar ve çözüme yönelik çabalar, haberlerin yanı sıra belgesel yapımlarla geniş kitlelere ulaşıyor. Bu son şansımız mı? seçkisinde bu yıl, insanlar, hayvanlar, doğa ve şehrin uyum içerisinde nasıl bir arada var olabileceği sorusuna yanıt arayan filmler yer alıyor. Bir gençlik grubu dans ve müzik aracılığıyla şehirlerinin ekolojik yapısını korumaya çalışırken, bambaşka bir coğrafyadan bir topluluk köklerine sahip çıkarak geleceği inşa etmenin yollarını arıyor. Büyük Okyanus’un ortasında küçük bir ada ülkesinin verdiği iklim mücadelesi, dünyanın diğer ucunda karşılık buluyor. Bireysel, toplumsal ya da kurumsal olması fark etmeksizin; bugün yaptığımız seçimlerin yarınımızı tayin edeceği bilinci giderek artıyor.

SALT ve Garanti BBVA; iklime dair sorular soran, aciliyet gerektiren meselelere odaklanan, geleceğimiz için olası çözümleri araştıran ve toplumsal farkındalık oluşturan filmleri Türkiye’nin her yerinden ücretsiz erişime açıyor. Her filmin bir hafta boyunca saltonline.org’da altyazılı olarak sunulacağı programın, iklim ve ekolojik kriz üzerine düşünmeyi ve tartışmayı teşvik eden bir konuşma serisiyle sürmesi planlanıyor. Bilim insanları, akademisyenler, araştırmacılar ve sivil toplum örgütü temsilcilerini buluşturacak bu sohbetlerin, Kasım ayında İskoçya’nın Glasgow şehrinde toplanacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP26) ile eş zamanlı yapılması için çalışmalar devam ediyor.

saltonline.org

26 Nisan-2 Mayıs
Bir Masa İki Fil / One Table Two Elephants

Yönetmenler: Jacob von Heland ve Henrik Ernstson
Yapım Yılı: 2019

Irk ve doğaya dair güncel sorgulamalardan yola çıkarak kentte bilgi edinme imkânlarını araştıran One Table Two Elephants [Bir Masa İki Fil], Güney Afrika’nın Cape Town şehrinde kaynakların nasıl yönetildiğini toplumsal, kültürel ve siyasi boyutlarıyla ele alıyor. Film, güneybatı Afrika’dan Khoi halkı dilinde “bulutların toplandığı yer” anlamına gelen Table Mountain [Masa Dağı] çevresinden birkaç farklı hikâyeyi bir arada sunuyor. İzleyici, bir yanda yerel kültürü modern dans teknikleriyle birleştirmeye çalışan hip-hop ve break dansçıları, diğer yanda doğayı koruma çabasındaki kent sakinlerini takip ediyor. Cape Town’a özgü bitki örtüsü ve sulak alanlara odaklanan yapımda, biyologlar, hip-hopçular ve aktivistler dağın etrafında birlik ve bağlılık sembolleri üretmenin yollarını ararken, kentin çok katmanlı, acı dolu ve özgürleştirici tarihi gözler önüne seriliyor. İsveçli araştırmacı ve yönetmenler Jacob von Heland ve Henrik Ernstson, hızla büyüyen kentteki sömürgeci ve apartheid geçmişi görünür kılıyor ve yerlilerin kaynak yönetimi konusunda zorluklarla nasıl mücadele ettiğini anlatıyor.

3-9 Mayıs
El Değmemiş / The Undamaged

Yönetmenler: Miha Avguštin, Rožle Bregar ve Matic Oblak
Yapım Yılı: 2018

Avrupa’da hâlâ serbest akan bir dizi nehir, Balkanlar’da planlanan veya yapım aşamasında olan 2.700’den fazla irili ufaklı hidroelektrik santral sebebiyle büyük tehdit altında. Olimpiyat şampiyonu Slovenyalı kürekçi Rok Bozman tarafından kurulan gönüllü topluluğu Balkan Nehir Savunması (Balkan River Defence), kıtada özgürce akan bu nadir nehirleri korumaya çalışıyor. Yerel aktivistleri destekleyerek nehirlerin kullanımına sürdürülebilir alternatifler sağlayan eğitim ve macera sporlarını yaygınlaştırmaya uğraşıyor. The Undamaged [El Değmemiş], Slovenya’dan Arnavutluk’a, altı ülkeden geçen 23 nehri 36 günde kat eden kürekçilerin peşinde, Avrupa’daki son yabani akarsuları ve onları tahrip eden barajları görünür kılıyor. Balkan Yarımadası, barındırdığı yaban hayatı ve sağlıklı, bozulmamış ekosistemlerin yanı sıra yanı sıra kıtada müdahale edilmemiş son akarsuların beşiği. Bölgede biyoçeşitliliğin kaynağı sayılan sular, kimi endemik tehdit altındaki birçok balık ve yumuşakça türüne ev sahipliği yapıyor. Belgesel, daha iyi bir gelecek ümidiyle bu yabani nehirlerin korunması için mücadele edenlere odaklanıyor.

10-16 Mayıs
Mossville: Ulu Ağaçlar Devrildiğinde / Mossville: When Great Trees Fall

Yönetmen: Alexander Glustrom
Yapım Yılı: 2019

Mossville, Louisiana, özgürlüğüne kavuşan siyahlar tarafından kuruluşundan itibaren Afrikalı Amerikalı ailelere nesiller boyu ekonomik imkân sağlayan güvenli bir liman oldu. Ne var ki, bugün 14 petrokimya tesisiyle çevrili kasaba, bu devasa yapıların inşasından ciddi zarar görerek hava kirliliği bakımından Amerika’da ilk sıralara yerleşmiş durumda. Apartheid döneminde Güney Afrika’da kurulan kimya şirketi Sasol’un mevcut endüstriyel tesisi genişletme planı, kasaba sakinlerini ya evlerinden çıkmaya ya da artan hava kirliliğine mecbur kalmaya zorluyor. Alex Glustrom’un belgeseli Mossville: When Great Trees Fall [Mossville: Ulu Ağaçlar Devrildiğinde], hayatı boyunca Mossville’de yaşayan kasaba sakini, tamirci Stacey Ryan’ı ve onun çevresel adaletsizlik ve ırkçılığa karşı mücadelesini takip ediyor. Stacey, tesislerden yayılan zehirli kimyasalların yarattığı sağlık problemleriyle uğraşırken elektrik, su ve kanalizasyon hizmetleri kesilir. Petrokimya şirketi Mossville halkının evlerini satın almanın peşine düşünce, Stacey ve diğer kasabalılar kimyasal bir savaş alanında kalmayı sürdürmek ile nesiller boyu ailelerinin sahip olduğu toprakları terk etmek arasında bir seçim yapmaya itilir.

17-23 Mayıs
Samuel Bulutlarda / Samuel in the Clouds

Yönetmen: Pieter Van Eecke
Yapım Yılı: 2016

Bolivya’da buzullar eriyor. İklim uzmanları 10 ila 15 yıl içinde And Dağları nüfusunun buzulların yok olması sebebiyle ciddi su kesintilerine uğrayacağını öngörüyor. Bölgedeki tek telesiyeji işleten Samuel bu değişime doğrudan tanık. Kutsal Chacaltaya Dağı’nın tepesindeki antik buzul çoktan yok olmuş. Samuel’in ailesinin nesiller boyu yaşadığı ve çalıştığı bu karlı dağlar artık erimiş. Bu gerçeğe rağmen Samuel, eskinin kayak pistlerini bulmayı ve antik dağ ruhlarını onurlandırmayı umut ediyor. Artık maaş almıyor olsa da kayak merkezini işletiyor, küçük turist gruplarını ağırlıyor ve onlara çay ikram ediyor. Turistler kayak yapmak yerine manzaranın keyfini sürerken Samuel ve karısı bu işe devam edip edemeyeceklerini düşünüyor. Samuel’in hikâyesine eşlik eden bir grup iklim bilimci, kayak merkezi yakınındaki bir laboratuvarda, buzulun erime hızını kayıt altına alıyor. İyiye yorulamyacak değişimleri ölçüp tartışıyor, geri döndürülmesi imkânsız sıcaklık farkının bölgede sebep olacağı kuraklık hakkında endişeleniyorlar. Yönetmen Pieter Van Eecke bu belgesel filmde, Samuel’in kişisel hikâyesiyle bilim insanlarının çalışmaları arasındaki keskin karşıtlığı ele alıyor.

24-30 Mayıs
Matthieu Rytz, Anote’s Ark [Anote’nin Gemisi], 2018

31 Mayıs-6 Haziran
Jörg Adolph ve Jan Haft, Das geheime Leben der Bäume [Ağaçların Gizli Yaşamı], 2020

7-13 Haziran
Manuel Deiller ve Nina Ardoin, Longyearbyen, a Bipolar City [Longyearbyen: İki Kutuplu Şehir], 2016

14-20 Haziran
Meng Han, Smog Town [Dumanlı Kasaba], 2019

21-27 Haziran
François-Xavier Drouet, Le temps des forêts [Ormanların Zamanı], 2019

28 Haziran-4 Temmuz
Clement Guerra ve Sophie Guerra, The Condor and the Eagle [Akbaba ile Kartal], 2019