Kötülükten polisiye yazarak korunuyor

Kitapçı Dükkanı, Esmahan Aykol’un ilk kitabı; fakat okuyucuyla ilk buluşması değil. Yazarın 80’lerde Sokak dergisinin liberal sayfalarında başlayan yazı serüveni, daha sonra Güneş, Radikal İki ve Nokta ile devam etmiş.

“Kitapçı Dükkanı’nı yazmasaydım, metrolarda koltuk döşemelerini kesen veya telefon kulübelerini tekmeleyen biri olabilirdim” dese de, inanmayın! Çünkü o öyle biri değil, sadece biraz öfkeli… Polisiye roman yazmasının nedenlerinden biri de bu zaten! Yazıyor, çünkü içinde biriken öfkeyi sayfalara dökerek, biraz olsun korunmak, rahatlamak istiyor…

Yüksek lisans ve doktora tezi için hayatının önemli bir bölümünü Almanya’da geçiren Aykol, yurt dışında Türk olmanın hiç de eğlenceli bir şey olmadığını bu dönemde fark etmiş. Türkiye’de Türk olmaya bayılmıyor, Almanya’da faşizmden payına düşeni fazlası ile alıyor ve bu arada kalmışlık onda öfke patlamalarına neden oluyor. Sonunda, tüm bunlardan kurtulmanın yolunu bir cinayet romanı yazmakta buluyor..

Berlin ve İstanbul’da yaşıyor Esmahan Aykol…
İstanbul sevdası ağır bassa da, Kitapçı Dükkanı’nı Berlin’de yazmış:

“Berlin, odaya kapanmak için daha ideal. İstanbul daha çok ilham almak ve dolmak için.”

Roman kahramanı Kati Hirschel (Kati Hirşel), Kuledibi’nde İstanbul’un kriminal kitap satan tek kitabevini işletmektedir. Kriminal kitap okuru ve kitap satıcısı deneyimi sayesinde Kati, gizemli cinayetleri başarılı biçimde çözebilecek tüm niteliklere sahip olduğuna inanmaktadır. Sürekli meraklı olarak kendisini hiç ilgilendirmeyen cinayet olaylarına bile heyecanla burnunu sokar. İnatçı ve kimi zaman sinir bozucu tarzıyla, insanlardan polise vermeyecekleri bilgileri toplar. Gerçekten de, komiser Batuhan’ı her defasında, saç baş yoldurtacak cinayet teorileri ve kuşkularıyla karşı karşıya getirerek onun zor soruşturmalarını hızlandırmayı başarmaktadır. Her şey sonuçsuzluğa götürünce de, polis cinayetleri aydınlatma başarısı gösteremez. Kati, her defasında maktulün izini bulur fakat hukuk ve yasalar işlemediğinde bildiklerini kendine saklar.

Kati Hirşel’in bir dedektif ya da polis olmayışı, romanı yazarken Aykol’un elini rahatlatmış.

Çoğunlukla asıl cinayet eylemi arka planda kalır, cinayet genelde kaçınılmış bir yardımcı eylem biçiminde ortaya çıkar. Aykol, daha çok toplumsal ve siyasal sorunların doğurduğu, azınlıklar, terörizm, rüşvet, adam kayırmacılık, çevre sorunları ve irtica gibi toplumsal nedenlere ve çelişkilere dikkat çeker.

Yazar, göz kırparak ışık tutar Türk-Alman ilişkilerinin ruhuna; Almanların ve Türklerin karşılıklı önyargılarını, eğlendirici ve patavatsız ben-anlatıcı aracılığıyla eleştirir.

İstanbul sevdasından vazgeçemeyeceğini, insanın Avrupa’da yaşayınca daha da milliyetçi olduğunu ve bunu söylediğine dahi şasırdığını söylüyor Esmahan Aykol. Kitapçı Dükkanı’nda ayrıca 11 Eylül olayları gibi dünyada yaşananlar da kahramanların diyologlarına yansıyor. Bu da, okuru romanın evrenine biraz daha yaklaştırıyor.

---